مرتضى مطهرى

957

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

خير ، اين كه هارون شده نمىتواند آن جور فكر كند . [ مطالبى كه گفتيم ] به مناسبت اين آيه بود كه وقتى فرعون حتى خطاب به ملأ مىگويد : إِنِّي أَخافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسادَ نبايد بگوييم ملأ كه هيچ وقت دين ندارد ، لامذهب مطلق است . نه ، خود همان ملأ گاهى بيشتر در خودش احساس نياز به دين مىكرد . معتمدالدوله فرهاد ميرزا - آن‌طور كه نقل مىكنند - اولًا مرد عالم و فاضلى بوده و از فضلاى دورهء قاجاريه است . ثانياً مىگويند كه هر روز زيارت عاشورايش ترك نمىشد . ولى وقتى هم كه مقصر از در مىآوردند ، در حالى كه مىخواند : السَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْن مىگفت برويد گردنش را بزنيد . هردو كار را در آنِ واحد انجام مىداد . نمىشود گفت آن را حقه بازى مىكرد . آدميزاد وجودش يك بيشه‌اى است . دربارهء آن هم حقه بازى نمىكرد ، آن جنايت را هم مىكرد . هر دو كار را در آنِ واحد انجام مىداد . - آيا دين به معنى صراط نيامده ؟ استاد : نمىدانم . اين را من بايد مطالعهء دقيقى بكنم . - گفته‌اند دين مجموعهء راه و روشهايى است كه در زندگى وجود دارد و انسان را به يك نتيجهء خاصى مىرساند . استاد : اين تعبير بعد از اين است كه ما دين را اين مجموعه بدانيم . چون اين مجموعه راه و روش است پس دين راه و روش است . يك وقت ما مىخواهيم ريشهء لغوى دين را به دست بياوريم و ببينيم دين در اصل لغت [ به چه معنى است . ] گويا عده‌اى مثل نوبخت ( اينهايى كه همه چيز را به فارسى برمىگردانند ) ادعا كرده‌اند كه « دين » ريشهء فارسى دارد ، گفته‌اند كه اين لغت سامى نيست آريايى است . شايد اين مطلب را تفسير نوين نقل كرده است . به هر صورت موضوع خوبى شد كه ما رويش كار بكنيم .